Wspólna Koncepcja Przyszłości dla polsko-niemieckiego obszaru powiązań – Wizja 2030

Powiększ zdjęcie: broschüre titel 2
© Federalne Ministerstwo Transportu i Infrastruktury Cyfrowej Niemiec

Zlecenie: W październiku 2014 r. Komitet Gospodarki Przestrzennej postanowił na zlecenie Polsko-Niemieckiej Komisji Międzyrządowej do spraw Współpracy Regionalnej i Przygranicznej opracować wspólne programowe wizje rozwoju przestrzennego dla polsko-niemieckiego obszaru powiązań.

Cel i znaczenie: Długofalowa Koncepcja z horyzontem czasowym do roku 2030 ma się przyczynić do wzmocnienia w skali europejskiej powiązanego funkcjonalnie i współpracującego polsko-niemieckiego obszaru i tym samym stanowić wkład w realizację dobrego sąsiedztwa i przyjaznej współpracy między Polską i Niemcami. Celem jest lepsza promocja obszaru pogranicza oraz poszczególnych projektów na zewnątrz oraz wsparcie wspólnej świadomości do wewnątrz a także skuteczniejsze uzgodnienia strategii wspierania rozwoju po roku 2020. Wizja planistyczna pokazuje możliwości rozwoju w obszarze powiązań i należy ją rozumieć z jej kierunkami rozwoju jako uzgodnione przez obie strony rekomendacje działań dla organów publicznych, instytucji i decydentów.

Obszar i uczestniczące podmioty: Pod kierownictwem współprzewodniczących Komitetu z Ministerstwa Rozwoju (MR) oraz niemieckiego Federalnego Ministerstwa Transportu i Infrastruktury Cyfrowej (BMVI, przy wsparciu Federalnego Instytutu Badań nad Budownictwem, Miastami i Przestrzenią – BBSR) Koncepcja dla obszaru powiązań została opracowana we współpracy z województwami Zachodniopomorskim, Lubuskim, Dolnośląskim i Wielkopolskim oraz krajami związkowymi Meklemburgia-Pomorze Przednie, Berlin i Brandenburgia. Obszar Koncepcji Przyszłości jest tym samym identyczny z obszarem Partnerstwa Odry.

Sporządzenie i przyjęcie Koncepcji: Celem kształtowania koncepcji w sposób zrównoważony oraz od początku również wspólnie z innymi podmiotami, do procesu dyskusji wielokrotnie włączane były specjalistyczne administracje oraz Partnerstwo Odry. Pod kierownictwem Wspólnego Departamentu Planowania Przestrzennego przeprowadzone zostały spotkania informacyjno-dyskusyjne z przedstawicielami krajowych administracji Brandenburgii i Berlina. Ponadto przeprowadzono dwie rundy konsultacji zapisów merytorycznych w trybie online, w ramach których w koncepcji uwzględniono merytoryczne opinie podmiotów regionalnych i lokalnych. Podczas politycznego szczytu Partnerstwa Odry w styczniu 2016 r. z udziałem marszałków i wojewodów wyżej wymienionych województw oraz premierów Brandenburgii i Saksonii, Rządzącego Burmistrza Berlina oraz szefa kancelarii stanu Meklemburgii-Pomorza Przedniego podkreślano dalekosiężne znaczenie tego projektu oraz jego wsparcie.
Po dwóch latach intensywnej współpracy Koncepcja została w dniu 1 grudnia 2016 r. w Berlinie przyjęta przez Komitet ds. Gospodarki Przestrzennej polsko-niemieckiej Komisji Międzyrządowej.

Treść i podstawy Koncepcji: jest to skrótowy dokument z wyrazistymi grafikami bazujący w szczególności na koncepcjach i wizjach rozwoju przestrzennego Polski i Niemiec oraz planach zagospodarowania przestrzennego województw i krajów związkowych.
Merytoryczne priorytety skupiają się na pięciu obszarach tematycznych:

  1. Wykorzystanie zalet policentrycznej struktury osadniczej
  2. Poprawa połączeń transportowych
  3. Inwestowanie w ludzi
  4. Promowanie trwałego i zrównoważonego wzrostu
  5. Zabezpieczanie podstaw dla wysokiej jakości życia

W każdym obszarze tematycznym sytuacja wyjściowa i potencjały rozwoju przedstawione są na ilustracji kartograficznej. Tym samym powstała po raz pierwszy wspólnie opracowana, strategiczna przestrzenna wizja całego obszaru Partnerstwa Odry.

Perspektywa: W najbliższych miesiącach współpraca zarówno z podmiotami regionalnymi jak i w samorządach lokalnych a także w ramach polsko-niemieckich będzie kontynuowana i poszerzana celem przybliżenia wizji w całym obszarze powiązań.

Publikacje: W polsko- i niemieckojęzycznym kwietniowym wydaniu biuletynu Partnerstwa Odry wizja WKP będzie szeroko zaprezentowana, również przedstawiciele współtworzących instytucji zabiorą tam głos.
Na stronie internetowej Polsko-Niemieckiego Komitetu ds. Gospodarki Przestrzennej http://kooperation-ohne-grenzen.de Koncepcja Przyszłości jest dostępna do ściągnięcia w całości.

Aktualne wydarzenia:
Na swoim pierwszym wspólnym posiedzeniu po wyborach do parlamentu kraju związkowego w Berlinie w dniu 23 maja 2017 r. rządy krajowe Brandenburgii i Berlina postanowiły m.in. w dalszym ciągu ściśle ze sobą współpracować przy implementacji tej Koncepcji. Wykorzystywane będą w tym celu sprawdzone platformy kooperacji, jak np. Partnerstwo Odry z jego „Okrągłym stołem Komunikacji” oraz polsko-niemiecki szczyt kolejowy; ważne będą trwałe sprzężenia zwrotne z transgranicznymi projektami współpracy na miejscu; wspierana będzie kwalifikowalność projektów wzmacniających spójność na obszarze powiązań w krajowych i unijnych programach. Oba kraje związkowe zamierzają również jeszcze ściślej współpracować na bazie uzgodnionych w Koncepcji Przyszłości celów ładu przestrzennego, aby poprawiać transgraniczną dostępność komunikacyjną (np. poprzez usprawnienie połączeń kolejowych). W Regionie Stołecznym Berlin-Brandenburgia platforma Urban-Node służy skoordynowanemu wykorzystaniu środków europejskich (CEF) na rzecz rozwoju regionalnego.