Deutsch | Polski
Lubusko-brandenburskie warsztaty ekspertów poświęcone współpracy w zakresie transgranicznego rozwoju przestrzennego i usług użyteczności publicznej
18 czerwca 2026 r. w hotelu Bastion w Kostrzynie nad Odrą, odbyły się drugie polsko-niemieckie warsztaty eksperckie organizowane w ramach opracowywania ekspertyzy „Policentryczna struktura osadnicza w lubusko-brandenburskim obszarze powiązań”, realizowanej w projekcie BB-L Interconnection. W wydarzeniu stanowiącym kontynuację pierwszych warsztatów, które odbyły się 30 kwietnia 2026 r. w Cottbus, uczestniczyło około 50 przedstawicieli gmin, powiatów, administracji publicznej oraz środowiska naukowego.
Podczas warsztatów zaprezentowano i poddano dyskusji wstępne wyniki oraz materiały kartograficzne przygotowywanej ekspertyzy. Opracowanie, realizowane przez biuro planistyczne complan Kommunalberatung, analizuje rozwój przestrzenny lubusko-brandenburskiego obszaru powiązań, skupiając się na usługach użyteczności publicznej, transporcie, mobilności oraz współpracy samorządowej i transgranicznej.
Już dzień wcześniej partnerzy projektu spotkali się w Kostrzynie nad Odrą z grupą ekspertów ds. transgranicznego rozwoju przestrzennego, aby szczegółowo omówić wstępne wyniki opracowywanej ekspertyzy. Podczas wieczornego spotkania z udziałem lokalnych partnerów grupę powitał m.in. burmistrz Kostrzyna nad Odrą, Andrzej Kunt.
Warsztaty eksperckie 18 czerwca otworzyli Cezary Wysocki z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego oraz dr Jürgen Neumüller ze Wspólnego Departamentu Planowania Berlina i Brandenburgii, którzy przedstawili aktualny stan realizacji projektu BB-L Interconnection oraz jego kolejne etapy.
Nawiązując do wyników pierwszych warsztatów w Cottbus, podczas których zidentyfikowano istniejące formy współpracy transgranicznej, tym razem dyskusja koncentrowała się na przestrzennym wymiarze współpracy oraz możliwościach rozwoju transgranicznych usług publicznych w powiązaniu z funkcjonalnymi relacjami przestrzennymi w lubusko-brandenburskim obszarze powiązań.
Posiedzenie grupy ekspertów w przeddzień warsztatówBild: Antje Wilke, GL
Partnerzy projektu zwiedzają twierdzę w Kostrzynie nad OdrąBild: Urząd Marszałkowski Województwa LubuskiegoW ekspertyzie zaleca się dalszą integrację i utrwalenie wyników projektu, a także dalszy rozwój wspólnych podstaw informacyjnych (danych) oraz trwałych formatów współpracy
Zespół firmy complan Kommunalberatung przedstawił wstępne wyniki ekspertyzy pt. „Policentryczna struktura osadnicza w lubusko-brandenburskim obszarze powiązań”. Z analizy wynika, że współpraca w zakresie transgranicznych usług użyteczności publicznej rozwija się obecnie przede wszystkim w ramach poszczególnych projektów i inicjatyw.. Do głównych wyzwań należy wyodrębnienie nadrzędnych kierunków działania z wielu pojedynczych projektów i dobrych przykładów (np. transgraniczny region opieki zdrowotnej), jednoczesne synergiczne łączenie przedsięwzięć (kultura, turystyka), ich integracja i kontynuacja (mobilność) oraz dalsza praca nad poprawą warunków ramowych współpracy transgranicznej. Jednocześnie w ekspertyzie zaleca się utrwalenie regularnych formatów wymiany w obszarze powiązań, doskonalenie istniejących partnerstw oraz wsparcie poprzez tworzenie wspólnych podstaw informacyjnych (danych) i ewentualnie narzędzi monitorowania. Kluczowym etapem analizy w ramach ekspertyzy było opracowanie transgranicznych map tematycznych dotyczących różnych aspektów, takich jak struktura przestrzenna, transport i mobilność, usługi użyteczności publicznej oraz zarządzanie. Jako nowe podejście zaprezentowano koncepcję tzw. „obszarów startowych”, bazujące na transgranicznych dostępnościach transportowych. Mają one stanowić funkcjonalne obszary priorytetowe dla dalszego rozwoju i intensyfikacji współpracy w zakresie transgranicznych usług publicznych.
Dyskusja w grupach roboczych
Na podstawie przedstawionych wyników oraz wybranych map przygotowanych w ramach ekspertyzy uczestnicy omówili najpierw w małych grupach, a następnie w szerszym gronie proponowane założenia i elementy poprawy i rozwijania transgranicznych usług użyteczności publicznej. W trakcie dyskusji zwrócono uwagę, że wiele istniejących form współpracy wykracza poza zaprezentowane „obszary startowe”, przez co koncepcja ta tylko częściowo odzwierciedla funkcjonujące już sieci współpracy, w tym m.in. partnerstwo Cottbus–Zielona Góra.
Jednocześnie uczestnicy podkreślili znaczenie kwestii transportowych i infrastrukturalnych, przede wszystkim konieczność modernizacji linii kolejowej Ostbahn (RB26/LK203), która stwarza istotny potencjał dla dalszego rozwoju współpracy transgranicznej i wzrostu gospodarczego. Zwrócono również uwagę na potrzebę zapewnienia zrównoważonego rozwoju gospodarczego we wszystkich częściach wspólnego obszaru powiązań.
Dyskusja podczas warsztatówBild: Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego
Dyskusja podczas warsztatówBild: Urząd Marszałkowski Województwa LubuskiegoPonadto stało się jasne, że zwłaszcza w kontekście transformacji strukturalnej na Łużycach kwestie energetyczne odgrywają wyjątkowo ważną rolę, a pogłębienie współpracy polsko-niemieckiej w tym obszarze dziedzinie jest pożądane. Planowane jest podpisanie deklaracji intencyjnych dotyczących współpracy pomiędzy poszczególnymi powiatami województwa lubuskiego a inicjatywą Net Zero Valley Łużyce. Również zagadnienia związane z gospodarką wodną na Łużycach powinny być opracowywane i rozwiązywane w wymiarze transgranicznym . Uzupełnienia i uwagi wynikające z dyskusji podczas warsztatów zostaną uwzględnione w końcowej wersji ekspertyzy.
Prezentacja partnerów projektu na temat stanu realizacji projektu i treści warsztatów
Dokument: 5 MB
Zintegrowane podejście przestrzenne niezbędne jako podstawa wizji wspólnego obszaru powiązań
W toku dyskusji podkreślono znaczenie wzajemnych powiązań tematycznych pomiędzy poszczególnymi obszarami działań. Zwrócono uwagę nie tylko na zależności między usługami świadczonymi w interesie ogólnym a infrastrukturą i transportem, lecz również na ich ścisłe związki z takimi zagadnieniami jak adaptacja do zmian klimatu, rozwój gospodarczy czy transformacja energetyczna. Uczestnicy zgodnie wskazali na potrzebę zastosowania zintegrowanego podejścia do planowania przestrzennego, uwzględniającego wszystkie te wzajemnie oddziałujące aspekty. Właśnie takie kompleksowe, zintegrowane ujęcie poszczególnych zagadnień i obszarów działań ma stanowić podstawę opracowywanej przez partnerów „Wizji wspólnego obszaru powiązań Brandenburgia – Lubuskie”, której przygotowanie planowane jest do początku 2027 roku. Projekt dokumentu zostanie następnie poddany dyskusji podczas warsztatów eksperckich.
Równolegle Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego opracowuje drugą ekspertyzę poświęconą odnawialnym źródłom energii oraz przestrzennym skutkom transformacji energetycznej. Wyniki tej ekspertyzy mają zostać zaprezentowane 10 września 2026 r. w Zielonej Górze w ramach kolejnych warsztatów eksperckich.