Deutsch | Polski
Energetyka odnawialna w lubusko-brandenburskim obszarze powiązań – prezentacja ekspertyzy w Zielonej Górze
10 września 2026 r. w Zielonej Górze, w Sali Kolumnowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego (UMWL), odbyły się kolejne warsztaty eksperckie w ramach projektu BB-L Interconnection. Tym razem w centrum uwagi znalazła się ekspertyza przygotowana na zamówienie Urzędu Marszałkowskiego pt. „Stan i uwarunkowania rozwoju energetyki odnawialnej jako składowej transformacji energetycznej brandenbursko-lubuskiego obszaru powiązań”.
Ekspertyza bada aktualne wykorzystanie i potencjał różnych odnawialnych źródeł energii w kontekście uwarunkowań prawnych, przestrzennych i ekonomicznych dla lubusko-brandenburskiego obszaru powiązań w porównaniu strony polskiej i niemieckiej. Podczas warsztatów zaprezentowano na podstawie analiz statystycznych i ankiet wyniki ekspertyzy, które zostały następnie pogłębione w ramach dyskusji panelowej.
Już dzień wcześniej grupa ekspertów projektu ds. transgranicznego rozwoju przestrzennego przeprowadziła intensywną dyskusję na temat projektu opracowania. Gospodarze z Urzędu Marszałkowskiego skorzystali ponadto z okazji, aby zaprezentować grupie ekspertów atrakcję turystyczną województwa – Winobranie w Zielonej Górze.
W imieniu marszałka województwa lubuskiego Sebastiana Ciemnoczołowskiego, około 60 gości z gmin, powiatów, administracji publicznej i środowisk naukowych z Lubuskiego i Brandenburgii powitał dyrektor Gabinetu Zarządu Radosław Brodzik. Podkreślił znaczenie zwiększonego wykorzystania odnawialnych źródeł energii dla województwa lubuskiego, nie tylko w kontekście celów klimatycznych, ale także w celu zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego i odporności. Transformacja energetyczna to nie tylko wyzwanie techniczne, ale przede wszystkim szansa na rozwój lokalnych społeczności.
Cezary Wysocki (UMWL) i dr Jürgen Neumüller (GL) podczas wprowadzenia do projektu BB-L Interconnection Bild: Paweł Wańczko/ lubuskie.pl
Zainteresowanie podmiotów samorządowych dynamicznym sektorem energetyki odnawialnej znalazło odzwierciedlenie w dużej liczbie uczestnikówBild: Paweł Wańczko/ lubuskie.plCezary Wysocki, dyrektor Departamentu Geodezji, Gospodarki Nieruchomościami i Planowania Przestrzennego UMWL oraz główny koordynator projektu BB-L Interconnection, umieścił ekspertyzę w kontekście projektu, wspierany przez przedstawicieli partnerów projektu GL i BTU.
Następnie dr Mariusz Goraj (UMWL) wyjaśnił cele i uwarunkowania opracowania. Województwo lubuskie i kraj związkowy Brandenburgia posiadają już własne strategie energetyczne, niniejsza analiza dotyczy porównania transgranicznego. Celem było zbadanie różnych nośników energii w kontekście bardzo zróżnicowanych uwarunkowań (ramy przestrzenne, środowisko, infrastruktura sieciowa, wytyczne prawne i planistyczne). Ekspertyza ma również służyć podmiotom samorządowym jako podstawa analityczna i drogowskaz, jak przejść od teoretycznego potencjału do rzeczywistej realizacji oraz jak można usprawnić współpracę transgraniczną w tym zakresie.
Duży potencjał i konkretne wyzwania
Następnie Szymon Bryzgalski, koordynator prac projektowych Wykonawcy – Zespołu Doradców Gospodarczych TOR, przedstawił w kilku blokach wybrane wyniki ekspertyzy. [Opracowanie zostanie udostępnione do pobrania w tym miejscu, gdy tylko zostanie opublikowane]
Szymon Bryzgalski z ZDG TOR przedstawia wyniki ekspertyzy Bild: Paweł Wańczko/ lubuskie.pl
Dyskusja panelowaBild: Paweł Wańczko/ lubuskie.plZwieńczeniem wydarzenia był panel dyskusyjny, podczas którego wyniki ekspertyzy zostały omówione przez prof. dr. Ludgera Gailinga z Katedry Planowania Regionalnego (BTU) oraz dr Magdalenę Balak-Hrynkiewicz, zastępcę dyrektora Departamentu Gospodarki i Rozwoju (UMWL), wraz z Cezarym Wysockim (UMWL) i Szymonem Bryzgalskim (TOR), a także z udziałem publiczności. W ramach wspólnej dyskusji uczestnicy przedstawili wyzwania i możliwości, uzupełniając je o szerszy kontekst i przykłady.
W lubusko-brandenburskim obszarze powiązań istnieje duży potencjał terenów dla rozwoju energetyki odnawialnej. Niektóre kwestie dotyczące fotowoltaiki rolniczej lub elektrowni wiatrowych na terenach leśnych pozostają jednak nadal nierozwiązane. Wraz z infrastrukturą sieciową dostępne tereny jako zasób stały się ważnym czynnikiem atrakcyjności inwestycyjnej. W ostatnim czasie w Brandenburgii napływa coraz więcej zapytań dotyczących budowy wielkich centrów obliczeniowych. Głównym wyzwaniem w obu krajach pozostaje rozbudowa infrastruktury sieciowej, umożliwiająca efektywne wprowadzanie do sieci, dystrybucję i wykorzystanie energii wytwarzanej w sposób rozproszony.
Akceptacja społeczna dla rozwoju energetyki odnawialnej pozostaje wyzwaniem w obu krajach. Doświadczenia z Niemiec pokazują, że akceptacja inwestycji zależy również od stosunków własnościowych oraz lokalnego udziału finansowego w osiąganych zyskach. Transgraniczna wymiana doświadczeń w tej dziedzinie jest szczególnie interesująca z perspektywy polskich podmiotów.
Jeśli chodzi o koszty transformacji energetycznej, ważnym źródłem finansowania sprawiedliwej społecznie transformacji energetycznej będzie unijny Społeczny Fundusz Klimatyczny (2026–2032). Ma on wspierać gospodarstwa domowe, mikroprzedsiębiorstwa oraz użytkowników transportu, którzy są szczególnie obciążeni rosnącymi kosztami energii i mobilności.
W Niemczech wiele gmin zajmuje się obecnie opracowywaniem gminnych planów ciepłowniczych, do czego zobowiązuje je federalna ustawa o planowaniu ciepłowniczym (WPG). W tym kontekście można również wykorzystać możliwości współpracy transgranicznej. Na przykład miasta Zgorzelec i Görlitz pracują obecnie w ramach projektu „United Heat” nad połączeniem i dekarbonizacją swoich sieci ciepłowniczych. Generalnie obszar powiązań należy postrzegać również w kontekście rozbudowy i wykorzystania odnawialnych źródeł energii jako wspólną przestrzeń działania w perspektywie 360 stopni. Podstawy do tego można by stworzyć poprzez silniejsze powiązanie sieci energetycznych obu stron.